I. Thông tin chung v? ?i?u tra ng??i khuy?t t?t n?m 2023

?i?u tra ng??i khuy?t t?t n?m 2023 (sau ?ây vi?t g?n là VDS 2023) là cu?c ?i?u tra l?n th? hai v? ng??i khuy?t t?t t?i Vi?t Nam[1]. ?ây là cu?c ?i?u tra thu?c Ch??ng trình ?i?u tra th?ng kê qu?c gia ???c Th? t??ng Chính ph? ban hành t?i Quy?t ??nh s? 03/2023/Q?-TTg ngày 15 tháng 02 n?m 2023. VDS là cu?c ?i?u tra m?u ???c th?c hi?n 5 n?m m?t l?n v?i m?c ?ích thu th?p thông tin v? ng??i khuy?t t?t ph?c v? biên so?n ch? tiêu th?ng kê qu?c gia v? ng??i khuy?t t?t và ho?ch ??nh chính sách ??m b?o quy?n c?a ng??i khuy?t t?t, giám sát và ?ánh giá vi?c th?c hi?n pháp lu?t c?a Vi?t Nam, c?ng nh? th?c hi?n các cam k?t qu?c t? c?a Vi?t Nam v? ng??i khuy?t t?t.

VDS 2023 ???c ti?n hành trên ph?m vi 63 t?nh, thành ph? tr?c thu?c Trung ??ng, bao g?m: 73.125 h? ??i di?n cho toàn qu?c, khu v?c thành th?, nông thôn, vùng và t?nh, thành ph? tr?c thu?c Trung ??ng; toàn b? các c? s? b?o tr?, ch?m sóc ng??i khuy?t t?t trên ph?m vi c? n??c; các U? ban nhân dân xã, ph??ng, th? tr?n (sau ?ây vi?t g?n là UBND c?p xã), tr??ng ti?u h?c, tr??ng trung h?c c? s? (sau ?ây vi?t g?n là tr??ng THCS), tr?m y t? thu?c xã có ??a bàn ???c ch?n ?i?u tra[2].

Các thông tin ???c thu th?p trong VDS 2023 g?m: Nhân kh?u h?c; giáo d?c; y t?; lao ??ng; ti?p c?n công ngh? thông tin; b?o tr? xã h?i; các ??c tr?ng c?a h?; thái ?? và quan ?i?m ??i v?i ng??i khuy?t t?t; các thông tin sàng l?c khuy?t t?t cho các ?? tu?i (tr? em t? 2-4 tu?i, tr? em t? 5-15 tu?i, ng??i t? 16 tu?i tr? lên)[3]; thông tin ng??i khuy?t t?t t?i các c? s? b?o tr?, ch?m sóc ng??i khuy?t t?t; thông tin c?a UBND c?p xã; thông tin c?a các tr??ng ti?u h?c, THCS và thông tin c?a các tr?m y t?.

VDS 2023 ???c tri?n khai thu th?p thông tin t? ngày 01 tháng 9 ??n 31 tháng 10 n?m 2023 v?i s? tham gia c?a 2.224 ?i?u tra viên, d??i s? giám sát c?a các giám sát viên c?p trung ??ng và c?p t?nh. D??i ?ây là m?t s? k?t qu? chính c?a VDS 2023.

II. K?t qu? chính c?a ?i?u tra ng??i khuy?t t?t n?m 2023

2.1. T? l? khuy?t t?t

Theo k?t qu? VDS 2023, trên c? n??c t? l? khuy?t t?t c?a ng??i t? 2 tu?i tr? lên n?m 2023 là 6,11%, gi?m 0,95 ?i?m ph?n tr?m so v?i n?m 2016. T? l? khuy?t t?t này ? khu v?c nông thôn cao h?n so v?i khu v?c thành th? (6,89% so v?i 4,78%). Xét theo vùng kinh t? – xã h?i[4], vùng ??ng b?ng sông C?u Long và B?c Trung b? và duyên h?i mi?n Trung là 2 vùng có t? l? khuy?t t?t c?a ng??i t? 2 tu?i tr? lên cao nh?t l?n l??t là 7,54% và 7,52%, vùng ?ông Nam B? là vùng có t? l? khuy?t t?t c?a ng??i t? 2 tu?i tr? lên th?p nh?t c? n??c v?i 3,62%.

Hình 1. T? l? khuy?t t?t c?a ng??i t? 2 tu?i tr? lên và 16 tu?i tr? lên chia theo khu v?c thành th?, nông thôn và vùng n?m 2023

??n v? tính: %

Ngu?n: Tính toán t? d? li?u VDS 2023

N?m 2023, t? l? khuy?t t?t c?a tr? em t? 2-17 tu?i[5] c?a c? n??c là 1,98%, trong ?ó, t? l? khuy?t t?t c?a tr? t? 2-4 tu?i là 4,44% (? nhóm tu?i này khuy?t t?t v? th?n kinh có t? l? cao nh?t v?i 3,92%) và t? l? khuy?t t?t c?a tr? t? 5-17 tu?i là 1,51%. So v?i n?m 2016, t? l? khuy?t t?t c?a tr? t? 2-17 tu?i gi?m 0,81 ?i?m ph?n tr?m; t? l? khuy?t t?t c?a tr? t? 2-4 tu?i t?ng 1,7 ?i?m ph?n tr?m; và t? l? khuy?t t?t c?a tr? t? 5-17 tu?i gi?m 1,29 ?i?m ph?n tr?m.

Hình 2. T? l? khuy?t t?t c?a tr? em t? 2-17 tu?i n?m 2016 và 2023

??n v? tính: %

Ngu?n: Tính toán t? d? li?u VDS 2016 và 2023

K?t qu? VDS 2023 cho th?y, t? l? khuy?t t?t c?a tr? em t? 2-15 tu?i[6] là 2,09%, gi?m 0,93 ?i?m ph?n tr?m so v?i n?m 2016. Trong ?ó, t? l? khuy?t t?t c?a tr? t? 5-15 tu?i là 1,56%, gi?m 1,55 ?i?m ph?n tr?m so v?i n?m 2016.

Hình 3. T? l? khuy?t t?t c?a tr? em t? 2-15 tu?i n?m 2016 và 2023

??n v? tính: %

Ngu?n: Tính toán t? d? li?u VDS 2016 và 2023

T? l? khuy?t t?t c?a ng??i t? 16 tu?i tr? lên n?m 2023 c?a c? n??c là 7,31%. T? l? này ? khu v?c nông thôn cao h?n khu v?c thành th? (8,36% so v?i 5,59%). Vùng B?c Trung B? và duyên h?i mi?n Trung là vùng có t? l? khuy?t t?t c?a ng??i t? 16 tu?i tr? lên cao nh?t c? n??c v?i 9,1%.

N?m 2023, có s? khác bi?t v? t? l? ng??i khuy?t t?t chia theo ch?c n?ng gi?a các nhóm tu?i. C? th?, ? nhóm tu?i t? 16 tu?i tr? lên có t? l? ng??i khuy?t t?t v? v?n ??ng thân d??i là cao nh?t (5,20%). Trong khi ?ó, ? tr? em 2-4 tu?i và 5-15 tu?i, t? l? khuy?t t?t v? th?n kinh là cao nh?t (l?n l??t là 3,92% và 1,05%)[7].

B?ng 1. T? l? ng??i khuy?t t?t chia theo ch?c n?ng và nhóm tu?i n?m 2023

??n v? tính: %

2.2. Giáo d?c

Theo k?t qu? tính toán t? VDS 2023, t? l? ?i h?c ?úng tu?i c?a tr? em khuy?t t?t ? c? 3 c?p h?c ph? thông ??u gi?m so v?i n?m 2016, trong ?ó gi?m m?nh nh?t ? c?p ti?u h?c và THCS l?n l??t gi?m 13,6 và 14,4 ?i?m ph?n tr?m, c?p trung h?c ph? thông (sau ?ây vi?t g?n là THPT) gi?m nh? v?i 2,8 ?i?m ph?n tr?m. Qua ?ó cho th?y, tr? em khuy?t t?t r?t khó có th? theo h?c cùng v?i tr? em có cùng ?? tu?i mà th??ng ?i h?c ch?m h?n.

T? l? ?i h?c ?úng tu?i c?p ti?u h?c c?a tr? em khuy?t t?t là 68,1%, th?p h?n 27,1 ?i?m ph?n tr?m so v?i t? l? ?i h?c ?úng tu?i c?p ti?u h?c c?a tr? em không khuy?t t?t (95,2%). So v?i n?m 2016, t? l? ?i h?c ?úng tu?i c?p ti?u h?c c?a tr? khuy?t t?t gi?m 13,6 ?i?m ph?n tr?m, c?a tr? không khuy?t t?t gi?m 0,9 ?i?m ph?n tr?m.

? c?p THCS, t? l? ?i h?c ?úng tu?i c?a tr? em khuy?t t?t là 53,0%, th?p h?n 37 ?i?m ph?n tr?m so v?i t? l? ?i h?c ?úng tu?i c?a tr? em không khuy?t t?t (90,0%). So v?i n?m 2016, t? l? ?i h?c ?úng tu?i c?p THCS c?a tr? khuy?t t?t gi?m 14,4 ?i?m ph?n tr?m, c?a tr? không khuy?t t?t t?ng 1,4 ?i?m ph?n tr?m.

? c?p THPT, t? l? ?i h?c ?úng tu?i có s? ch?nh l?ch l?n gi?a nhóm tr? khuy?t t?t và tr? không khuy?t t?t. Theo k?t qu? VDS 2023, t? l? ?i h?c ?úng tu?i c?p THPT ? tr? em khuy?t t?t là 30,8%, th?p h?n 45,8 ?i?m ph?n tr?m so v?i t? l? này ? tr? em không khuy?t t?t. So v?i n?m 2016, t? l? ?i h?c ?úng tu?i c?p THPT c?a tr? khuy?t t?t gi?m 2,8 ?i?m ph?n tr?m, c?a tr? không khuy?t t?t t?ng 7,9 ?i?m ph?n tr?m.

Hình 4. T? l? ?i h?c ?úng tu?i c?a tr? em khuy?t t?t và tr? em không khuy?t t?t chia theo c?p h?c n?m 2023

??n v? tính: %

Ngu?n: Tính toán t? d? li?u VDS 2023

T? l? ng??i khuy?t t?t t? 15 tu?i tr? lên bi?t ch? n?m 2023 là 79,0%, th?p h?n 17,3 ?i?m ph?n tr?m so v?i t? l? này ? ng??i không khuy?t t?t (96,3%). So v?i n?m 2016, t? l? ng??i khuy?t t?t t? 15 tu?i tr? lên bi?t ch? n?m 2023 t?ng 4,5 ?i?m ph?n tr?m. S? chênh l?ch v? t? l? bi?t ch? gi?a ng??i khuy?t t?t và không khuy?t t?t là do vi?c ti?p c?n giáo d?c c?ng nh? kh? n?ng ti?p nh?n ki?n th?c c?a ng??i khuy?t t?t khó kh?n h?n.

Hình 5. T? l? ng??i t? 15 tu?i tr? lên bi?t ch? n?m 2016 và 2023

??n v? tính: %

Ngu?n: Tính toán t? d? li?u VDS 2016 và 2023

T? l? ng??i khuy?t t?t t? 15 tu?i tr? lên ???c ?ào t?o ngh? n?m 2023 th?p h?n nhi?u so v?i ng??i không khuy?t t?t (8,8% so v?i 25,4%). So v?i n?m 2016, t? l? ng??i khuy?t t?t t? 15 tu?i tr? lên ???c ?ào t?o ngh? n?m 2023 t?ng 1,5 ?i?m ph?n tr?m. S? chênh l?ch v? t? l? ???c ?ào t?o ngh? gi?a ng??i khuy?t t?t và không khuy?t t?t cho th?y kh? n?ng ti?p c?n các ch??ng trình ?ào t?o ngh? c?a ng??i khuy?t t?t ít h?n ng??i không khuy?t t?t, d?n ??n h?n ch? trong vi?c phát tri?n k? n?ng lao ??ng và tìm ki?m vi?c làm phù h?p.

Hình 6. T? l? ng??i t? 15 tu?i tr? lên ???c ?ào t?o ngh? n?m 2016 và 2023

??n v? tính: %

Ngu?n: Tính toán t? d? li?u VDS 2016 và 2023

2.3. Y t?

K?t qu? ?i?u tra VDS 2023 cho th?y, ng??i khuy?t t?t nh?n ???c nhi?u s? tr? giúp t? các ch??ng trình, chính sách h? tr? v? y t? c?a nhà n??c nhi?u h?n so v?i ng??i không khuy?t t?t. C? th?, t? l? ng??i khuy?t t?t có b?o hi?m y t? khám ch?a b?nh mi?n phí n?m 2023 là 95,7% cao h?n ng??i không khuy?t t?t (92,5%), t?ng 5,6 ?i?m ph?n tr?m so v?i n?m 2016. Theo nhóm tu?i, t? l? ng??i khuy?t t?t có b?o hi?m y t? mi?n phí cao nh?t ? nhóm t? 70 tu?i tr? lên (98,2%) và t? l? th?p nh?t là nhóm tu?i t? 50-59 tu?i (91,1%).

Hình 7. T? l? ng??i khuy?t t?t và ng??i không khuy?t t?t có b?o hi?m y t? khám ch?a b?nh mi?n phí
chia theo nhóm tu?i n?m 2023

??n v? tính: %

Ngu?n: Tính toán t? d? li?u VDS 2023

2.4. Vi?c làm

K?t qu? ?i?u tra VDS 2023 cho th?y t? l? ng??i khuy?t t?t tham gia l?c l??ng lao ??ng, t? l? ng??i khuy?t t?t trong ?? tu?i lao ??ng ?ang làm vi?c trong n?n kinh t? th?p h?n r?t nhi?u so v?i t? l? chung. ??ng th?i có s? chênh l?ch l?n gi?a ng??i khuy?t t?t và ng??i không khuy?t t?t trong vi?c tham gia l?c l??ng lao ??ng và ng??i khuy?t t?t trong ?? tu?i lao ??ng ?ang làm vi?c; các t? l? này có ?? chênh l?ch l?n h?n n?m 2016. C?ng có s? khác bi?t l?n c?a 2 t? l? này theo ?? tu?i và theo khuy?t t?t v? ch?c n?ng, c? th? nh? sau:

T? l? ng??i khuy?t t?t tham gia l?c l??ng lao ??ng n?m 2023 là 23,9%, th?p h?n 53,5 ?i?m ph?n tr?m so v?i ng??i không khuy?t t?t (77,4%) chênh l?ch này l?n h?n so v?i n?m 2016 (50,4 ?i?m ph?n tr?m). Khi xem xét t?ng nhóm tu?i khác nhau, t? l? tham gia l?c l??ng lao ??ng gi?a 2 nhóm khuy?t t?t và không khuy?t t?t có s? khác bi?t l?n nh?t ??i v?i nhóm tu?i t? 18-40 tu?i v?i chênh l?ch 50,8 ?i?m ph?n tr?m và nhóm tu?i t? 41-64 tu?i v?i chênh l?ch là 40,6 ?i?m ph?n tr?m. K?t qu? này t??ng t? v?i n?m 2016.

Hình 8. T? l? ng??i khuy?t t?t và ng??i không khuy?t t?t tham gia l?c l??ng lao ??ng chia theo nhóm tu?i n?m 2023

??n v? tính: %

Ngu?n: Tính toán t? d? li?u VDS 2023

T? l? ng??i khuy?t t?t trong ?? tu?i lao ??ng ?ang làm vi?c trong n?n kinh t? n?m 2023 là 23,5%, th?p h?n nhi?u so v?i ng??i không khuy?t t?t là 76,3% (chênh l?ch 52,8 ?i?m ph?n tr?m). Chênh l?ch này n?m 2016 là 50,7 ?i?m ph?n tr?m (31,7% so v?i 82,4%). Theo nhóm tu?i, t? l? lao ??ng ?ang làm vi?c trong n?n kinh t? gi?a ng??i khuy?t t?t và không khuy?t t?t có s? khác bi?t l?n ??i v?i nhóm tu?i t? 18-40 tu?i v?i chênh l?ch 50,7 ?i?m ph?n tr?m và nhóm tu?i 41-64 tu?i v?i chênh l?ch là 40,5 ?i?m ph?n tr?m.

Hình 9. T? l? ng??i khuy?t t?t và ng??i không khuy?t t?t ?ang làm vi?c trong n?n kinh t?
chia theo nhóm tu?i n?m 2023

??n v? tính: %

Ngu?n: Tính toán t? d? li?u VDS 2023

T? l? ng??i khuy?t t?t trong ?? tu?i lao ??ng ?ang làm vi?c r?t khác nhau gi?a các lo?i khuy?t t?t. T? l? có vi?c làm cao ? các nhóm ng??i khuy?t t?t v? ?i l?i, nghe và nh?n th?c. Nhóm khuy?t t?t v? nhìn, giao ti?p, v?n ??ng thân trên và th?n kinh, tâm th?n có t? l? có vi?c làm th?p ch? t? 10% tr? xu?ng.

Hình 10. T? l? ng??i khuy?t t?t t? 18 tu?i tr? lên ?ang làm vi?c trong n?n kinh t? chia theo các lo?i t?t và nhóm tu?i n?m 2023

??n v? tính: %

Ngu?n: Tính toán t? d? li?u VDS 2023

Có s? khác bi?t l?n v? t? l? ng??i khuy?t t?t có vi?c làm ? các nhóm tu?i. Khuy?t t?t v? ?i l?i (v?n ??ng thân d??i) có ?nh h??ng l?n h?n ??i v?i nh?ng lao ??ng tr?, trong khi ?ó khuy?t t?t v? giao ti?p và th?n kinh, tâm th?n l?i có ít ?nh h??ng t?i lao ??ng tr? h?n so v?i các nhóm tu?i cao h?n. Trên th?c t?, ??i v?i m?t s? lo?i khuy?t t?t, t? l? có vi?c làm gi?m cùng v?i tu?i, trong khi ??i v?i m?t s? lo?i khuy?t t?t thì t? l? này l?i t?ng. ?i?u ?ó ch? ra r?ng ?nh h??ng c?a khuy?t t?t ??n vi?c làm là không gi?ng nhau mà ph? thu?c vào yêu c?u và môi tr??ng làm vi?c c? th?.

2.5. Ti?p c?n công ngh? thông tin

Theo k?t qu? ?i?u tra n?m 2023, vi?c ti?p c?n công ngh? thông tin ??i v?i ng??i khuy?t t?t t?ng lên ?áng k? so v?i n?m 2016, tuy nhiên, v?n còn kho?ng cách gi?a khu v?c thành th? và nông thôn, c?ng nh? gi?a nam và n?, c? th? nh? sau:

T? l? ng??i khuy?t t?t có truy c?p internet n?m 2023 là 33,6% cao h?n nhi?u so v?i n?m 2016 ch? là 6,7%. Tuy nhiên, có s? chênh l?ch l?n v? t? l? truy c?p internet gi?a ng??i khuy?t t?t và không khuy?t t?t (n?m 2023 là 33,6% so v?i 83,7% và n?m 2016 là 6,7% so v?i 42,9%). ??ng th?i, có s? chênh l?ch v? t? l? truy c?p internet c?a ng??i khuy?t t?t chia theo thành th?, nông thôn (40,1% v?i 31,0%) và chia theo gi?i tính (29,6% ? nam và 39,3% ? n?).

Hình 11. T? l? ng??i khuy?t t?t và ng??i không khuy?t t?t có truy c?p internet chia theo thành th?, nông thôn
và gi?i tính n?m 2023

??n v? tính: %

Ngu?n: Tính toán t? d? li?u VDS 2023

T? l? ng??i khuy?t t?t có ?i?n tho?i di ??ng n?m 2023 là 53,7% cao h?n so v?i n?m 2016 là 38,9%. Tuy nhiên, có s? chênh l?ch l?n v? t? l? có ?i?n tho?i di ??ng gi?a ng??i khuy?t t?t và không khuy?t t?t (n?m 2023 là 53,7% so v?i 89,2% và n?m 2016 là 38,9% so v?i 73,1%). Bên c?nh ?ó, có s? khác bi?t ? t? l? ng??i khuy?t t?t có ?i?n tho?i di ??ng chia theo gi?i tính (29,6% ? nam và 39,3% ? n?).

Hình 12. T? l? ng??i khuy?t t?t và ng??i không khuy?t t?t có ?i?n tho?i di ??ng chia theo thành th?, nông thôn
và gi?i tính n?m 2023

??n v? tính: %

Ngu?n: Tính toán t? d? li?u VDS 2023

2.6. B?o tr? xã h?i và xác nh?n khuy?t t?t

B?o tr? xã h?i và xác nh?n khuy?t t?t trong n?m 2023 t?ng so v?i n?m 2016, ?i?u ?ó minh ch?ng cho vi?c ngày càng th?c hi?n hi?u qu? h?n các chính sách ??i v?i ng??i khuy?t t?t.

Trong n?m 2023, có 43,4% ng??i khuy?t t?t ???c nh?n tr? c?p hàng tháng, t?ng 3,1 ?i?m ph?n tr?m so v?i n?m 2016 (40,3%). T? l? ng??i khuy?t t?t ? khu v?c nông thôn nh?n ???c tr? c?p hàng tháng cao h?n khu v?c thành th? (45,8% so v?i 37,6%), t? l? ng??i khuy?t t?t là n? nh?n ???c tr? c?p hàng tháng cao h?n nam (t??ng ?ng 44% so v?i 42,7%) và t? l? ng??i khuy?t t?t là dân t?c Kinh/Hoa nh?n ???c tr? c?p hàng tháng cao h?n dân t?c khác (44,2% so v?i 38,1%).

T? l? ng??i khuy?t t?t ???c c?p gi?y ch?ng nh?n khuy?t t?t và ???c xác ??nh là ng??i khuy?t t?t trong VDS 2023 là 69,6%, t?ng 2,4 ?i?m ph?n tr?m so v?i n?m 2016 (67,2%). Không có quá nhi?u s? khác bi?t v? t? l? này gi?a khu v?c thành th? (70,6%) và khu v?c nông thôn (69,3%).

2.7. ?i?u ki?n s?ng

?i?u ki?n s?ng c?a ng??i khuy?t t?t theo k?t qu? VDS 2023 ???c c?i thi?n so v?i n?m 2016 và không có s? chênh l?ch nhi?u gi?a h? có ng??i khuy?t t?t và h? không có ng??i khuy?t t?t. ?i?u này ???c minh ch?ng qua các s? li?u v? di?n tích nhà ? bình quân ??u ng??i, ti?p c?n ngu?n n??c h?p v? sinh, s? d?ng h? xí h?p v? sinh, s? d?ng ?ài, ti vi và t? l? ng??i khuy?t t?t s? d?ng các thi?t b? khuy?t t?t. Tuy nhiên, v?n còn kho?ng cách gi?a nhóm dân t?c thi?u s? v?i nhóm dân t?c Kinh/Hoa.

N?m 2023, di?n tích ? bình quân ??u ng??i c?a h? có thành viên khuy?t t?t là 25,8m² (t?ng 1m² so v?i n?m 2016), th?p h?n h? không có thành viên khuy?t t?t (27,5m²). T? l? này không có s? khác bi?t ? khu v?c thành th?, nh?ng ? khu v?c nông thôn di?n tích ? bình quân ??u ng??i c?a h? không có thành viên khuy?t t?t cao h?n h? có thành viên khuy?t t?t là 2m².

Hình 13.  Di?n tích ? bình quân ??u ng??i c?a h? có thành viên khuy?t t?t và h? không có thành viên khuy?t t?t
chia theo thành th?, nông thôn và dân t?c n?m 2023

??n v? tính: m²

Ngu?n: Tính toán t? d? li?u VDS 2023

T? l? h? có thành viên khuy?t t?t ???c ti?p c?n ngu?n n??c u?ng h?p v? sinh n?m 2023 là 98% (t?ng 3,9 ?i?m ph?n tr?m so v?i n?m 2016), không có s? khác bi?t nhi?u so v?i m?c 98,4% c?a h? không có thành viên khuy?t t?t.

Hình 14. T? l? h? có thành viên khuy?t t?t và h? không có thành viên khuy?t t?t ???c ti?p c?n ngu?n n??c u?ng
h?p v? sinh và h? xí h?p v? sinh n?m 2023

??n v? tính: %

Ngu?n: Tính toán t? d? li?u VDS 2023

Có 95,4% h? có thành viên khuy?t t?t s? d?ng h? xí h?p v? sinh trong n?m 2023 (t?ng 19,5 ?i?m ph?n tr?m so v?i n?m 2016), th?p h?n h? không có thành viên khuy?t t?t s? d?ng h? xí h?p v? sinh (96,8%).

N?m 2023, có 3,2% h? có ng??i khuy?t t?t có ?ài và 86,9% h? có ng??i khuy?t t?t có tivi; n?m 2016 con s? này l?n l??t là 12,3% và 87,7%.

Trong n?m 2023, có 6% h? có thành viên khuy?t t?t s? h?u các thi?t b? dành cho ng??i khuy?t t?t, gi?m 0,7 ?i?m ph?n tr?m so v?i n?m 2016. T? l? h? có thành viên khuy?t t?t s? h?u các thi?t b? dành cho ng??i khuy?t t?t ? khu v?c thành th? là 8,5% và g?n 5% ? khu v?c nông thôn.

2.8. Thái ??, quan ?i?m

Khi ???c h?i v? giáo d?c hòa nh?p ??i v?i tr? em khuy?t t?t trong VDS 2023, có 31% ng??i tr? l?i cho r?ng nên cho tr? khuy?t t?t ?i h?c chung v?i tr? em bình th??ng; có 16,3% ng??i tr? l?i cho r?ng nên cho tr? em khuy?t t?t h?c ? các tr??ng/l?p chuyên bi?t; có 48,8% ng??i tr? l?i cho r?ng tùy thu?c vào lo?i khuy?t t?t và m?c ?? khuy?t t?t ?? quy?t ??nh tr? em khuy?t t?t nên h?c ? tr??ng/l?p nào và 3,9% ng??i tr? l?i không bi?t ho?c không ??a ra quan ?i?m.

So v?i n?m 2016, t? l? ng??i tr? l?i ?ng h? quan ?i?m tùy thu?c vào lo?i khuy?t t?t và m?c ?? khuy?t t?t ?? quy?t ??nh tr? em khuy?t t?t nên h?c ? tr??ng/l?p nào có xu h??ng t?ng lên. C? th?, t? l? này n?m 2023 là 48,8%, cao h?n 20 ?i?m ph?n tr?m so v?i n?m 2016 (28,8%). Trong khi ?ó, t? l? ng??i tr? l?i ??ng ý v?i quan ?i?m tr? khuy?t t?t nên cho ?i h?c chung v?i tr? em bình th??ng và quan ?i?m nên cho tr? em khuy?t t?t h?c ? các tr??ng/l?p chuyên bi?t ??u gi?m, t??ng ???ng gi?m 11,7 ?i?m ph?n tr?m và 7,7 ?i?m ph?n tr?m.

K?t qu? ?i?u tra c?ng cho th?y, t? l? ng??i ?ng h? quan ?i?m tùy thu?c vào lo?i khuy?t t?t và m?c ?? khuy?t t?t ?? quy?t ??nh tr? em khuy?t t?t nên h?c ? tr??ng/l?p nào cao nh?t ? c? khu v?c thành th? và nông thôn (l?n l??t là 51% và 47,5%). Trong khi ?ó, t? l? ng??i tr? l?i cho r?ng tr? khuy?t t?t nên cho ?i h?c chung v?i tr? em bình th??ng ch? chi?m 27,8% ? khu v?c thành th? và 32,9% ? khu v?c nông thôn. Xu h??ng này t??ng t? ? các vùng, tr? vùng ??ng b?ng sông C?u Long, t? l? ng??i tr? l?i cho r?ng tr? khuy?t t?t nên cho ?i h?c chung v?i tr? em bình th??ng và ý ki?n cho r?ng tùy thu?c vào lo?i khuy?t t?t và m?c ?? khuy?t t?t ?? quy?t ??nh tr? em khuy?t t?t nên h?c ? tr??ng/l?p nào là t??ng ???ng nhau.

B?ng 2. Quan ?i?m c?a ng??i tr? l?i v? tr??ng, l?p tr? khuy?t t?t nên theo h?c chia theo khu v?c thành th?,
nông thôn và vùng n?m 2023

2.9. Tr??ng h?c

S? tr??ng h?c có h?c sinh khuy?t t?t trong n?m 2023 t?ng so v?i n?m 2016 và không có chênh l?ch nhi?u gi?a khu v?c thành th? và khu v?c nông thôn. Tuy nhiên, có s? khác bi?t gi?a các vùng kinh t? – xã h?i v? s? tr??ng h?c có h?c sinh khuy?t t?t và s? h?c sinh khuy?t t?t bình quân 1 tr??ng h?c.

Trong n?m 2023, c? n??c có 79,6% tr??ng h?c có h?c sinh khuy?t t?t, t?ng 8,2 ?i?m ph?n tr?m so v?i n?m 2016 (71,4%). T? l? tr??ng h?c có h?c sinh khuy?t t?t ? khu v?c thành th? và khu v?c nông thôn t??ng ???ng v?i nhau, nh?ng có s? khác bi?t ?áng k? gi?a các vùng. T? l? này ? vùng Trung du và mi?n núi phía B?c là 90,2%, trong khi ?ó ? vùng ??ng b?ng sông C?u Long ch? là 58,8%.

N?m 2023, s? h?c sinh khuy?t t?t bình quân trong m?t tr??ng h?c là 9 h?c sinh. Con s? này t?i các tr??ng ? khu v?c thành th? cao h?n các tr??ng ? khu v?c nông thôn (12 h?c sinh so v?i 7 h?c sinh). So v?i n?m 2016, s? h?c sinh khuy?t t?t bình quân trong m?t tr??ng h?c n?m 2023 có cao h?n nh?ng không ?áng k? (n?m 2016 là 8 h?c sinh), trong ?ó khu v?c thành th? là 11 h?c sinh và khu v?c nông thôn là 6 h?c sinh.

B?ng 3. H?c sinh khuy?t t?t trong tr??ng h?c chia theo khu v?c thành th?, nông thôn và vùng n?m 2023

2.10. Tr?m Y t?

K?t qu? VDS 2023 cho th?y, vi?c t?o ?i?u ki?n v? h? t?ng ph?c v? ch?m sóc ng??i khuy?t t?t c?ng ?ã ???c chính quy?n c?p xã quan tâm h?n, th? hi?n qua t? l? tr?m Y t? xã ???c thi?t k? phù h?p v?i ng??i khuy?t t?t cao h?n so v?i k?t qu? ?i?u tra n?m 2016. Khu v?c nông thôn có t? l? tr?m Y t? phù h?p v?i ng??i khuy?t t?t cao h?n ? khu v?c thành th?, t? l? này c?ng có s? khác bi?t l?n gi?a các vùng kinh t? – xã h?i.

K?t qu? VDS 2023 cho th?y, vi?c t?o ?i?u ki?n v? h? t?ng ph?c v? ch?m sóc ng??i khuy?t t?t c?ng ?ã ???c chính quy?n c?p xã quan tâm h?n, th? hi?n qua t? l? tr?m Y t? xã ???c thi?t k? phù h?p v?i ng??i khuy?t t?t cao h?n so v?i k?t qu? ?i?u tra n?m 2016. Trong n?m 2023, có 24,8% tr?m Y t? ???c thi?t k? phù h?p v?i ng??i khuy?t t?t theo c? 2 tiêu chí, g?m: (1) tr?m Y t? có l?i ?i, ???ng d?c dành cho ng??i khuy?t t?t và (2) tr?m Y t? có công trình v? sinh thi?t k? phù h?p v?i ng??i khuy?t t?t. T? l? tr?m Y t? ???c thi?t k? phù h?p v?i ng??i khuy?t t?t ? khu v?c nông thôn cao h?n khu v?c thành th? (25,9% so v?i 22,8%). Vùng ??ng b?ng sông C?u Long là vùng có t? l? tr?m Y t? ???c thi?t k? phù h?p v?i ng??i khuy?t t?t cao nh?t (37,3%), th?p nh?t là vùng Tây Nguyên (16,9%).

Xét theo t?ng tiêu chí, có 55,3% s? tr?m Y t? có l?i ?i, ???ng d?c dành cho ng??i khuy?t t?t và có 29,3% s? tr?m Y t? có công trình v? sinh thi?t k? phù h?p cho ng??i khuy?t t?t.

So v?i n?m 2016, t? l? tr?m Y t? ???c thi?t k? phù h?p v?i ng??i khuy?t t?t theo c? hai tiêu chí n?m 2023 ??t 24,8%, t?ng 7,9 ?i?m ph?n tr?m (n?m 2016 ch? ??t 16,9%). N?u xét riêng t?ng tiêu chí k?t qu? ??t ???c n?m 2023 c?ng cao h?n nhi?u so v?i n?m 2016, c? th? theo tiêu chí (1) t?ng 13,6 ?i?m ph?n tr?m (n?m 2016 là 41,7%) và theo tiêu chí (2) t?ng 6,9 ?i?m ph?n tr?m (n?m 2016 là 22,4%).

B?ng 4. T? l? tr?m Y t? thi?t k? phù h?p v?i ng??i khuy?t t?t chia theo khu v?c thành th?, nông thôn và vùng
n?m 2023

2.11. Thông tin xã, ph??ng, th? tr?n

S? quan tâm c?a chính quy?n c?p xã ??n ng??i khuy?t t?t ???c th? hi?n qua các chính sách c?ng nh? các h? tr? ??i v?i ng??i khuy?t t?t. Trong n?m 2023, có 95,2% xã, ph??ng, th? tr?n (sau ?ây vi?t chung là xã) thành l?p H?i ??ng xác ??nh m?c ?? khuy?t t?t nh?m t?o ?i?u ki?n trong vi?c c?p gi?y ch?ng nh?n khuy?t t?t cho ng??i khuy?t t?t, t? l? này t??ng ???ng v?i n?m 2016 (95,5%).

T? l? xã có l?ng ghép chính sách v? ng??i khuy?t t?t trong ch??ng trình phát tri?n kinh t?-xã h?i n?m 2023 là 80,7%, t?ng ?áng k? so v?i n?m 2016 (71,3%), góp ph?n ??m b?o cho ng??i khuy?t t?t ???c h??ng l?i t? các ch??ng trình phát tri?n kinh t?-xã h?i c?a ??a ph??ng.

Có 88,6% xã t? ch?c các ho?t ??ng tuyên truy?n, ph? bi?n, giáo d?c v? v?n ?? khuy?t t?t cho ng??i dân ??a ph??ng trong n?m 2023, t?ng g?n 2 ?i?m ph?n tr?m so v?i n?m 2016 (86,7%), góp ph?n xóa b? k? th? và t?o môi tr??ng hòa nh?p h?n cho ng??i khuy?t t?t.

Trong n?m 2023, có 67,3% xã th?c hi?n vi?c l?ng ghép v?n ?? ng??i khuy?t t?t vào k? ho?ch gi?m r?i ro thiên tai, gi?m 4 ?i?m ph?n tr?m so v?i n?m 2016. Con s? trên cho th?y, ??n n?m 2023 v?n còn kho?ng 1/3 xã ch?a ??a v?n ?? ng??i khuy?t t?t vào k? ho?ch gi?m r?i ro thiên tai, ??t ra thách th?c v? s? an toàn c?a ng??i khuy?t t?t trong tr??ng h?p x?y ra thiên tai.

B?ng 5. T? l? xã t? ch?c các ho?t ??ng liên quan ??n ng??i khuy?t t?t trong chia theo khu v?c thành th?, nông thôn

và vùng n?m 2023

2.12. C? s? b?o tr?

Trong n?m 2023, c? n??c có 28.887 ng??i khuy?t t?t th??ng trú t?i các c? s? b?o tr?. M?c ?? khuy?t t?t ??c bi?t n?ng chi?m 58,1% và n?ng chi?m 30%. T? l? nam gi?i khuy?t t?t th??ng trú t?i c? s? b?o tr? cao h?n nhi?u so v?i n? gi?i (62,4% so v?i 37,6%). ?? tu?i ng??i khuy?t t?t chi?m ?a s? t? 40 tu?i tr? lên. So v?i n?m 2016, ng??i khuy?t t?t th??ng trú t?i các c? s? b?o tr? n?m 2023 t?ng 9,1% (n?m 2016 là 26.471 ng??i).

H?u h?t ng??i khuy?t t?t th??ng trú t?i các c? s? b?o tr? là v? th?n kinh, tâm th?n (62,5%) và v? trí tu? (33,2%). Các nguyên nhân chính d?n ??n tình tr?ng khuy?t t?t là do b?m sinh (36,6%), ?m, b?nh (22,1%).

B?ng 6. S? ng??i khuy?t t?t th??ng trú t?i các c? s? b?o tr? chia theo gi?i tính, m?c ??, d?ng
và nguyên nhân khuy?t t?t n?m 2023

K?t lu?n

Ng??i khuy?t t?t luôn nh?n ???c s? quan tâm l?n c?a ??ng và Nhà n??c, ?i?u này th? hi?n qua nh?ng chính sách và pháp lu?t liên quan ??n ng??i khuy?t t?t ???c ban hành quy ??nh toàn di?n và ??y ?? nh?ng quy?n l?i c?a ng??i khuy?t t?t nh?m thúc ??y t?o c? h?i bình ??ng cho ng??i khuy?t t?t trong th?c hi?n các quy?n v? chính tr?, kinh t?, v?n hóa và xã h?i. Nh?ng chính sách và pháp lu?t này ?ã góp ph?n làm cho t? l? khuy?t t?t c?a ng??i t? 2 tu?i tr? lên n?m 2023 gi?m g?n 1 ?i?m ph?n tr?m so v?i n?m 2016. Tuy nhiên, ng??i khuy?t t?t v?n còn g?p khó kh?n v? m?t s? l?nh v?c: (1) V? giáo d?c, ?ó là t? l? ?i h?c ?úng tu?i ? các c?p giáo d?c ph? thông c?a tr? em khuy?t t?t còn th?p; (2) V? y t?, ch? có 25% s? tr?m Y t? ???c thi?t k? phù h?p v?i ng??i khuy?t t?t; (3) V? lao ??ng vi?c làm, có ch?a ??n 25% s? lao ??ng là ng??i khuy?t t?t trong ?? tu?i lao ??ng ?ang làm vi?c trong n?n kinh t?; (4) V? ti?p c?n công ngh? thông tin, ch? có kho?ng g?n 35% s? ng??i khuy?t t?t ???c ti?p c?n v?i m?ng internet.

?? ti?p t?c tri?n khai th?c hi?n hi?u qu? các cam k?t qu?c t? mà Vi?t Nam tham gia và Lu?t ng??i khuy?t t?t 2010, các b? ngành và ??a ph??ng c?n ti?p t?c rà soát, hoàn thi?n c?n c? pháp lý t?o ?i?u ki?n thu?n l?i cho ng??i khuy?t t?t d? dàng th?c hi?n các quy?n nh? ng??i bình th??ng. ??c bi?t có c? ch?, chính sách h? tr? trong vi?c ch?m sóc s?c kh?e, giáo d?c, giáo d?c ngh? nghi?p, t?o vi?c làm, ti?p c?n v?n hóa, th? d?c, th? thao, gi?i trí và du l?ch; ti?p c?n công trình công c?ng, giao thông, tr? giúp pháp lý; h? tr? thi?t b? nghe, nhìn và các thi?t b? ph? tr? phù h?p v?i d?ng và m?c ?? khuy?t t?t ?? thu?n ti?n trong vi?c ti?p c?n công ngh? thông tin và truy?n thông./.

[1] ?i?u tra ng??i khuy?t t?t l?n ??u tiên ???c ti?n hành vào n?m 2016 v?i quy mô m?u là 35.442 h? ??i di?n cho toàn qu?c, khu v?c thành th?, nông thôn và vùng.

[2] Chi ti?t v? ph??ng án ?i?u tra ???c ??ng t?i t?i ??a ch?: https://datacollection.gso.gov.vn/dieutranguoikhuyettat/phuong-an-dieu-tra

[3] Tu?i trong VDS ????c ti?nh b??ng sô? n?m tro?n (không kê? sô? nga?y, tha?ng le?).

[4] N?m 2016, B?c Trung b? và duyên h?i mi?n Trung và ??ng b?ng sông C?u Long là 2 vùng có t? l? khuy?t t?t c?a ng??i t? 2 tu?i tr? lên cao nh?t l?n l??t là 8,85% và 7,54%

[5] Theo Công ??c c?a Liên H?p Qu?c v? quy?n tr? em, tr? em là ng??i d??i 18 tu?i.

[6] Theo Lu?t Tr? em 2016 c?a Vi?t Nam, tr? em là ng??i d??i 16 tu?i.

[7] N?m 2016, ? nhóm 2-4 tu?i và 5-17 tu?i, t? l? ng??i khuy?t t?t v? th?n kinh là cao nh?t (t??ng ?ng 2,08% và 2,24%); ? nhóm tu?i t? 18 tu?i tr? lên, t? l? ng??i khuy?t t?t v? v?n ??ng thân d??i là cao nh?t (5,38%)

[8] Không sàng l?c khuy?t t?t “T? ch?m sóc” ? ?? tu?i t? 2-4 tu?i

[9] Không sàng l?c khuy?t t?t “V?n ??ng thân trên” ? ?? tu?i t? 5-15 tu?i