
Tuyên b? Jakarta v? Th?p k? Châu Á - Thái Bình D??ng v? Ng??i khuy?t t?t, 2023 - 2032
1. Chúng tôi,các B? tr??ng và ??i di?n c?a các thành viên và thành viên liên k?t c?a ?y ban Kinh t? và Xã h?i Châu Á - Thái Bình D??ng,?ã t?p trung t?i H?i ngh? liên chính ph? c?p cao v? T?ng k?t Th?p k? Ng??i khuy?t t?t Châu Á - Thái Bình D??ng, 2013–2022, ???c t? ch?c tr?c ti?p t?i Jakarta và tr?c tuy?n t? ngày 19 ??n ngày 21 tháng 10 n?m 2022, ?ã thông qua tuyên b? hi?n t?i.
2. Chúng tôi công nh?n Công ??c v? Quy?n c?a Ng??i khuy?t t?t (1) v?a là quy?n con ng??i v?a là công c? phát tri?n.
3. Chúng tôi nh?c l?i Ngh? quy?t 70/1 c?a ??i h?i ??ng ngày 25 tháng 9 n?m 2015, trong ?ó ??i h?i ??ng ?ã thông qua Ch??ng trình ngh? s? 2030 vì s? phát tri?n b?n v?ng, bao g?m các m?c tiêu phát tri?n b?n v?ng, v?i s? hoà nh?p c?a ng??i khuy?t t?t và các qu?c gia thành viên cam k?t r?ng không ai b? b? l?i phía sau và th?a nh?n r?ng các qu?c gia thành viên, trong khi th?c hi?n Ch??ng trình ngh? s? 2030, ngoài nh?ng ?i?u khác, c?n tôn tr?ng, b?o v? và thúc ??y nhân quy?n và các quy?n t? do c? b?n cho t?t c? m?i ng??i mà không có b?t k? hình th?c phân bi?t ??i x? nào.
4. Chúng tôi ghi nh?n Ngh? quy?t 76/138 ngày 16 tháng 12 n?m 2021 c?a ??i h?i ??ng v? vi?c ti?p t?c theo sát ??i h?i ??ng Th? gi?i l?n th? hai v? Ng??i cao tu?i, trong ?ó ??i h?i ??ng công nh?n r?ng t? l? khuy?t t?t gia t?ng theo ?? tu?i và nhi?u ng??i cao tu?i s?ng v?i khuy?t t?t, và kêu g?i các qu?c gia thành viên xây d?ng n?ng l?c xóa ?ói gi?m nghèo cho ng??i cao tu?i và cung c?p các d?ch v? phúc l?i xã h?i trên c? s? nhu c?u c? th? c?a ng??i cao tu?i, ??c bi?t là ph? n? cao tu?i và ng??i cao tu?i khuy?t t?t, nh?m c?ng c? và k?t h?p quan ?i?m gi?i và khuy?t t?t vào t?t c? các hành ??ng chính sách v? ng??i cao tu?i, ?? gi?i quy?t và lo?i b? phân bi?t ??i x? d?a trên tu?i tác, gi?i tính ho?c khuy?t t?t, c?ng nh? thu th?p và s? d?ng d? li?u ???c phân tách theo ?? tu?i, gi?i tính và khuy?t t?t ?? thi?t k? và th?c hi?n chính sách.
5. ?? ghi nh?n nh?ng tác ??ng d? th??ng c?a thiên tai ??i v?i ng??i khuy?t t?t, chúng tôi nh?c l?i Khuôn kh? Sendai v? Gi?m nh? R?i ro Thiên tai 2015–2030 (2), trong ?ó nh?n m?nh, ngoài nh?ng ?i?u khác, v? t?m quan tr?ng c?a vi?c t?ng c??ng quy?n n?ng c?a ng??i khuy?t t?t, c?a s? tham gia hòa nh?p, ti?p c?n ???c và không phân bi?t ??i x? trong gi?m thi?u r?i ro thiên tai.
6. Chúng tôi nh?c l?i Ngh? quy?t 69/13 ngày 1 tháng 5 n?m 2013 c?a ?y ban v? vi?c thông qua Tuyên b? c?p B? tr??ng v? Th?p k? Ng??i khuy?t t?t Châu Á - Thái Bình D??ng, 2013–2022, và Chi?n l??c Incheon ?? “Hi?n th?c hoá quy?n” cho Ng??i khuy?t t?t ? Châu Á - Thái Bình D??ng,(3) và Ngh? quy?t 74/7 ngày 16 tháng 5 n?m 2018 c?a ?y ban v? vi?c thông qua Tuyên b? B?c Kinh, bao g?m K? ho?ch hành ??ng nh?m ??y nhanh vi?c th?c hi?n Chi?n l??c Incheon.(4)
7. Chúng tôi tái kh?ng ??nh các Ngh? quy?t 77/1 ngày 29 tháng 4 n?m 2021 và 78/1 ngày 27 tháng 5 n?m 2022 c?a ?y ban nh?m xây d?ng t?t h?n và nh?n m?nh t?m quan tr?ng c?a vi?c th?c hi?n các chi?n l??c hoà nh?p, bình ??ng và b?n v?ng, phù h?p v?i Ch??ng trình ngh? s? 2030.
8. Chúng tôi ghi nh?n các khuôn kh? ti?u vùng ?ã ???c thông qua ?? t?ng c??ng ?i?u ph?i và c?ng tác gi?a các Chính ph? nh?m h? tr? các sáng ki?n qu?c gia và ti?u vùng trong vi?c thúc ??y, b?o v? và th?c hi?n các quy?n c?a ng??i khuy?t t?t, c? th? là khuôn kh? Thái Bình D??ng v? Quy?n c?a Ng??i khuy?t t?t (5) và K? ho?ch t?ng th? ??n n?m 2025 c?a Hi?p h?i các qu?c gia ?ông Nam Á (ASEAN): L?ng ghép các quy?n c?a ng??i khuy?t t?t(6), và th?a nh?n giá tr? c?a s? h?p tác gi?a các c?p trong khu v?c, ti?u khu v?c và qu?c gia.
9. Chúng tôi ghi nh?n nh?ng ti?n b? mà các thành viên và thành viên liên k?t c?a ?y ban ?ã ??t ???c trong vi?c th?c hi?n Chi?n l??c Incheon và Tuyên b? B?c Kinh, bao g?m K? ho?ch Hành ??ng nh?m ??y nhanh vi?c th?c hi?n Chi?n l??c Incheon, và nh?ng ?óng góp c?a xã h?i dân s?, ??c bi?t là các t? ch?c c?a và vì ng??i khuy?t t?t, bao g?m c? vi?c ?ng phó c?ng nh? ph?c h?i và xây d?ng l?i sau ??i d?ch COVID-19, ??ng th?i hoan nghênh các cam k?t và n? l?c c?a các t? ch?c thu?c khu v?c t? nhân tham gia thúc ??y các ho?t ??ng kinh doanh và chu?i giá tr? có hoà nh?p khuy?t t?t.
10. Chúng tôi l?u ý r?ng khu v?c Châu Á - Thái Bình D??ng ?ang tr?i qua quá trình già hóa dân s? nhanh chóng, v?i t? l? dân s? t? 60 tu?i tr? lên d? ki?n s? t?ng t? 14,3% n?m 2022 lên 25,9% vào n?m 2050, th? làm t?ng s? l??ng ng??i cao tu?i b? khuy?t t?t.
11. Chúng tôi l?u ý và quan ng?i r?ng, trong nhi?u tr??ng h?p, m?c dù ?ã ??t ???c nh?ng ti?n b?, nh?ng ng??i khuy?t t?t, ??c bi?t là ph? n?, tr? em, thanh niên, ng??i b?n ??a, ng??i già, ng??i khuy?t t?t trí tu? và tâm lý xã h?i và nh?ng ng??i trong các tình hu?ng d? b? t?n th??ng khác, v?n ti?p t?c ph?i ??i m?t v?i s? phân bi?t ??i x? trong m?i khía c?nh c?a cu?c s?ng, c?ng nh? ??i m?t v?i các rào c?n v? v?t ch?t, thông tin và thái ??, ng??i khuy?t t?t còn b? ?nh h??ng n?ng n? b?i s? b?t bình ??ng ngày càng gia t?ng do ??i d?ch COVID-19, bi?n ??i khí h?u và các cu?c kh?ng ho?ng khác gây ra.
12. Chúng tôi c?ng l?u ý và quan ng?i r?ng vi?c ti?p t?c thi?u s? li?u th?ng kê, d? li?u và thông tin ?áng tin c?y v? tình hình c?a ng??i khuy?t t?t ? c?p qu?c gia, khu v?c và toàn c?u góp ph?n khi?n h? b? lo?i tr? trong các s? li?u th?ng kê, chính sách và ch??ng trình chính th?c, và v? v?n ?? này, chúng tôi hoan nghênh l?i kêu g?i phân tách d? li?u theo tình tr?ng khuy?t t?t trong Ch??ng trình ngh? s? 2030, trong ?ó ghi nh?n nhu c?u t?ng ?áng k? tính s?n có c?a d? li?u ch?t l??ng cao, có th? truy c?p, k?p th?i và ?áng tin c?y ?? ?o l??ng ti?n tri?n h??ng t?i vi?c ??t ???c các m?c tiêu Phát tri?n B?n v?ng.
13. Trong b?i c?nh c?i thi?n kh? n?ng ti?p c?n và t?o ?i?u ki?n cho ng??i khuy?t t?t tham gia vào m?i m?t c?a xã h?i, chúng tôi ghi nh?n các hành ??ng ?ã th?c hi?n và các ngu?n l?c mà các Chính ph? cam k?t h? tr? ph?c h?i b?n v?ng sau ??i d?ch COVID-19, nh?n m?nh vào vi?c xây d?ng kh? n?ng ph?c h?i c?a ng??i dân và không ?? ai b? b? l?i phía sau, ??ng th?i chúng tôi c?ng ghi nh?n ti?m n?ng m?nh m? c?a ??i m?i công ngh? và chuy?n ??i k? thu?t s?.
14. Chúng tôi nh?n m?nh s? c?n thi?t c?a các thành viên và thành viên liên k?t c?a ?y ban và t?t c? các bên liên quan ph?i hành ??ng kh?n c?p ?? b?o v? và c?ng c? nh?ng thành qu? và thành t?u ??t ???c trong phát tri?n hòa nh?p ng??i khuy?t t?t ? Châu Á - Thái Bình D??ng trong b?i c?nh nh?ng thách th?c ngày càng gia t?ng do ??i d?ch COVID-19 gây ra, thiên tai, bi?n ??i khí h?u và các r?i ro khác, v?n ?ã làm tr?m tr?ng thêm s? b?t bình ??ng gi?a các nhóm dân c?, trong và gi?a các qu?c gia, ??ng th?i kêu g?i phân b? ngân sách phù h?p, ??i m?i và h?p tác ?? t?ng c??ng các chính sách và ch??ng trình phát tri?n hòa nh?p cho ng??i khuy?t t?t.
15. Chúng tôi tái kh?ng ??nh t?m quan tr?ng và s? phù h?p liên t?c c?a Chi?n l??c Incheon và Tuyên b? B?c Kinh, bao g?m K? ho?ch hành ??ng nh?m ??y nhanh vi?c th?c hi?n Chi?n l??c Incheon, thúc ??y quy?n c?a ng??i khuy?t t?t và ??y nhanh vi?c th?c hi?n ??y ?? Ch??ng trình ngh? s? 2030 và Công ??c v? Quy?n c?a Ng??i khuy?t t?t, và chúng tôi cam k?t ti?p t?c th?c hi?n t?t c? các m?c tiêu c?a Chi?n l??c Incheon.
16. Chúng tôi tuyên b? Th?p k? Ng??i khuy?t t?t Châu Á - Thái Bình D??ng,2023– 2032, ti?p t?c t?p trung vào vi?c th?c hi?n hi?u qu? Chi?n l??c Incheon và Tuyên b? B?c Kinh, bao g?m K? ho?ch hành ??ng nh?m ??y nhanh vi?c th?c hi?n Chi?n l??c Incheon, nh?n m?nh c?n ??u t? chi?n l??c ?? th?c hi?n và cam k?t th?c hi?n các bi?n pháp h??ng t?i phát tri?n hòa nh?p ng??i khuy?t t?t thông qua cách ti?p c?n toàn xã h?i v?i s? h?p tác c?a t?t c? các bên liên quan,??c bi?t là các t? ch?c c?a và vì ng??i khuy?t t?t c?ng nh? các t? ch?c khu v?c t? nhân, ?? ??y nhanh hành ??ng thúc ??y và b?o v? quy?n c?a ng??i khuy?t t?t nh? sau:
a) Hài hòa lu?t pháp qu?c gia v?i Công ??c v? Quy?n c?a Ng??i khuy?t t?t, sau khi Công ??c ?ã ???c phê chu?n ho?c tham gia, b?ng cách ti?n hành ?ánh giá toàn di?n và th??ng xuyên lu?t pháp qu?c gia và ??a ph??ng khi thích h?p, ??a ra h??ng d?n v? vi?c th?c hi?n Công ??c b?i các b? ngành và chính quy?n các c?p, ?ào t?o t?t c? nhân viên tham gia vào vi?c th?c thi pháp lu?t, l?ng ghép khái ni?m "?i?u ch?nh h?p lý" vào các chính sách, ch??ng trình và ngân sách qu?c gia, ??ng th?i phát tri?n và t?ng c??ng các khuôn kh? hành ??ng, khi thích h?p, ?? thúc ??y, b?o v? và giám sát vi?c th?c hi?n Công ??c
b) Thúc ??y s? tham gia có ý ngh?a c?a ph? n? và nam gi?i khuy?t t?t ? m?i l?a tu?i (bao g?m c? t? v?n ?? thu hút m?nh m? s? tham gia c?a tr? em và thanh niên khuy?t t?t thông qua các t? ch?c ??i di?n c?a h?) trong vi?c l?p k? ho?ch, th?c hi?n và ??a ra quy?t ??nh v? các chính sách, ch??ng trình và quy trình chính tr? thông qua ?i?u ch?nh h?p lý, nâng cao nh?n th?c và xây d?ng n?ng l?c cho chính quy?n các c?p, cho ng??i khuy?t t?t và các t? ch?c ??i di?n c?a h?, khi thích h?p, c?ng nh? các bên liên quan khác.
c) Trong b?i c?nh quan tâm ??c bi?t ??n các nhu c?u riêng bi?t c?a ng??i khuy?t t?t ?a d?ng và c?a ph? n?, tr? em và ng??i khuy?t t?t cao tu?i, c?i thi?n kh? n?ng ti?p c?n môi tr??ng v?t ch?t, giao thông công c?ng, thông tin và truy?n thông, bao g?m c? công ngh? và h? th?ng thông tin và truy?n thông, thông tin và d?ch v? thi?t y?u liên quan ??n r?i ro thiên tai và các tr??ng h?p kh?n c?p v? s?c kh?e c?ng ??ng và các d?ch v? công khác, ? c? thành th? và nông thôn, ??ng th?i thúc ??y hàng hóa, d?ch v?, thi?t b? và c? s? v?t ch?t ???c thi?t k? ph? quát (d? dàng s? d?ng cho t?t c? m?i ng??i) b?ng cách phát tri?n các tiêu chu?n và h??ng d?n qu?c gia phù h?p v?i tiêu chu?n và h??ng d?n thi?t k? ti?p c?n qu?c t? m?i nh?t.
d) T?ng c??ng s?c m?nh c?a khu v?c t? nhân, bao g?m các ngu?n l?c, ??i m?i công ngh? và tài n?ng c?a h?; Thúc ??y phát tri?n hòa nh?p khuy?t t?t b?ng cách:
- Áp d?ng các chính sách mua s?m công có hòa nh?p khuy?t t?t ?? thúc ??y vi?c áp d?ng thi?t k? ph? quát và các bi?n pháp ti?p c?n ph? quát ??i v?i c? s? h? t?ng, công ngh? thông tin và truy?n thông,các d?ch v? mua s?m công;
- Tri?n khai các chính sách khuy?n khích các công ty t? nhân hành ??ng theo h??ng l?ng ghép hòa nh?p khuy?t t?t vào l?c l??ng lao ??ng, t? ch?c, s?n ph?m, d?ch v?, ho?t ??ng th? tr??ng và chu?i cung ?ng c?a;
- T?o ?i?u ki?n biên so?n các h??ng d?n và giao th?c c?a ngành công nghi?p, ??c bi?t ??i v?i các ph??ng ti?n truy?n thông, bao g?m ph??ng ti?n truy?n thông xã h?i và l?nh v?c gi?i trí ?? thúc ??y s? ?a d?ng và hòa nh?p, ??ng th?i d? b? n?i dung có th? d?n ??n phân bi?t ??i x?, k? th?, ??nh ki?n và quan ni?m sai l?m v? ng??i khuy?t t?t;
e) Thúc ??y cách ti?p c?n vòng ??i có tính ??n gi?i ?? xây d?ng và th?c hi?n các chính sách và ch??ng trình liên quan ??n khuy?t t?t, ??c bi?t chú ý ??n: (i) t?ng c??ng c? hai vi?c l?ng ghép và vi?c l?p k? ho?ch b?o tr? xã h?i dành riêng cho ng??i khuy?t t?t ?? ??m b?o cho tr? nh?, thanh thi?u niên, ph? n? và ng??i khuy?tt?t cao tu?i; (ii) cung c?p các d?ch v? phát hi?n s?m và can thi?p s?m cho tr? em khuy?t t?t nh? m?t ph?n không th? thi?u trong các chi?n l??c, chính sách, ch??ng trình và ??u t? nh?m xây d?ng ngu?n nhân l?c; (iii) ??m b?o giáo d?c liên t?c và hòa nh?p cho t?t c? h?c viên khuy?t t?t; và (iv) ?ng phó v?i s? phân bi?t ??i x? và các rào c?n mà ph? n? và tr? em gái khuy?t t?t, k? c? ph? n? khuy?t t?t cao tu?i, th??ng g?p ph?i khi tham gia và ti?p c?n thông tin và d?ch v?, bao g?m các d?ch v? s?c kh?e sinh s?n và tình d?c.
f) D?a trên thông tin ???c cung c?p b?i các c? quan qu?c gia có th?m quy?n và các ngu?n ???c công nh?n khác, khi thích h?p, hãy hành ??ng ?? thu h?p kho?ng cách d? li?u v? khuy?t t?t và t?ng c??ng n?ng l?c theo dõi ti?n ?? phát tri?n hòa nh?p khuy?t t?t ? c?p qu?c gia và ??a ph??ng b?ng cách t?o d? li?u có ch?t l??ng và có th? so sánh ???c phân tách theo gi?i tính, ?? tu?i và tình tr?ng khuy?t t?t gi?a các ngành ?? cung c?p thông tin cho vi?c thi?t l?p chính sách hoà nh?p khuy?t t?t, l?p k? ho?ch và các chi?n l??c th?c hi?n, và b?ng cách k?t h?p các báo cáo v? ti?n b? phát tri?n hòa nh?p khuy?t t?t ??t ???c trong các báo cáo ?ánh giá qu?c gia t? nguy?n, n?u thích h?p, ???c ti?n hành trong khuôn kh? Ch??ng trình ngh? s? 2030 và các khuôn kh? phát tri?n toàn c?u và khu v?c khác.
17. Do ?ó, chúng tôi yêu c?u Th? ký th??ng tr?c, h?p tác v?i t?t c? các bên liên quan và t?n d?ng n?n t?ng h?p tác khu v?c Châu Á và Thái Bình D??ng và các nhóm qu?c gia c?a Liên h?p qu?c trong khu v?c, khi thích h?p, th?c hi?n các bi?n pháp sau ?ây, v?i s? h?p tác ch?t ch? c?a các thành viên các qu?c gia và ng??i khuy?t t?t:
a) Dành ?u tiên cho vi?c ti?p t?c th?c hi?n Chi?n l??c Incheon và Tuyên b? B?c Kinh, bao g?m K? ho?ch hành ??ng ?? ??y nhanh vi?c th?c hi?n Chi?n l??c Incheon và t?ng c??ng hòa nh?p khuy?t t?t ?? th?c hi?n ??y ?? và hi?u qu? Ch??ng trình Ngh? s? 2030 ? Châu Á - Thái Bình D??ng trong Th?p k? Châu Á - Thái Bình D??ng v? Ng??i khuy?t t?t, 2023–2032;
b) Cung c?p h? tr? k? thu?t cho các thành viên và thành viên liên k?t c?a ?y ban, theo yêu c?u c?a h?, ?? th?c hi?n tuyên b? hi?n t?i ? c?p khu v?c và qu?c gia
c) H? tr? các thành viên và thành viên liên k?t c?a ?y ban, theo yêu c?u c?a h?, trong vi?c l?ng ghép hoà nh?p khuy?t t?t vào các báo cáo ?ánh giá qu?c gia t? nguy?n ???c th?c hi?n trong khuôn kh? Các m?c tiêu phát tri?n b?n v?ng, bao g?m c? vi?c t?o ra m?t c? ch? ?? thu hút ng??i khuy?t t?t và các t? ch?c ??i di?n c?a h? trong su?t quá trình ?ánh giá qu?c gia
d) Ti?p t?c s? d?ng h??ng d?n c?a Nhóm công tác v? Th?p k? Ng??i khuy?t t?t Châu Á - Thái Bình D??ng, khi thích h?p, ?? h? tr? th?c hi?n hi?u qu? tuyên b? hi?n t?i, ?? ??t ???c các m?c tiêu ?? ra trong Chi?n l??c Incheon và ??y nhanh ti?n ?? h??ng t?i Ch??ng trình ngh? s? 2030 ? Châu Á - Thái Bình D??ng;
e) T? ch?c xem xét ?ánh giá gi?a k? vào n?m 2027 và xem xét ?ánh giá c?a liên chính ph? cu?i cùng vào n?m 2032 ?? ?ánh giá ti?n b? ??t ???c c?a các thành viên và thành viên liên k?t c?a ?y ban trong vi?c th?c hi?n tuyên b? hi?n t?i trong Th?p k? Ng??i khuy?t t?t khu v?c Châu Á - Thái Bình D??ng, 2023–2032;
?? trình tuyên b? hi?n t?i lên ?y ban t?i phiên h?p th? b?y m??i chín ?? ?y ban xem xét và thông qua.
(1) Liên H?p Qu?c, Lo?t Hi?p ??c, t?p 2515, s?44910.
(2) Ngh? quy?t 69/283 c?a ??i h?i ??ng, ph? l?c II.
(3) Ngh? quy?t69/13c?a?y ban, ph? l?c I và II.
(4) ESCAP/74/22/Add.1.
(5) ???c thông qua t?i Di?n ?àn Qu?n ??o Thái Bình D??ng l?n th? 47, ???c t? ch?c t?i Pohnpei, Liên bang Micronesia, t? ngày 8 ??n ngày 10 tháng 9 n?m 2016.
(6) ???c thông qua t?i H?i ngh? C?p cao ASEAN l?n th? 33, t? ch?c t?i Singapore t? ngày 13 ??n ngày 15 tháng 11 n?m 2018.
(7) Liên h?p qu?c, Tri?n v?ng dân s? th? gi?i 2022: T?ng h?p ??c bi?t, ?n b?n tr?c tuy?n
Ngu?n: https://www.unescap.org
